Przejdź do głównej treści

Lista sankcyjna MSWiA: sprawdź kontrahenta i pobierz raport

Data publikacji
Czas czytania
9 min

W skrócie

Sprawdź, czym jest lista sankcyjna MSWiA, kiedy trzeba weryfikować kontrahenta i jak udokumentować screening na listach MSWiA, UE, ONZ, OFAC i UK Sanctions List w SystemAML. Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy statusu ani obowiązków firmy.

Załóż darmowe konto
W tym artykule

Lista sankcyjna to wykaz osób i podmiotów, wobec których stosuje się określone ograniczenia, np. zamrożenie aktywów i zakaz udostępniania środków. Polska lista MSWiA, określana jako „Lista osób i podmiotów objętych środkami ograniczającymi”, jest publikowana w oficjalnym wykazie na gov.pl; zakres sankcji wynika z decyzji o wpisie.

Najważniejsze informacje w skrócie

  • Co to jest lista sankcyjna MSWiA? — Oficjalny wykaz osób i podmiotów objętych krajowymi środkami ograniczającymi, prowadzony przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie ustawy z 13 kwietnia 2022 r.
  • Kto ją prowadzi? — Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Projekt ustawy UC92 (od 6 sierpnia 2026 r. w Sejmie jako druk nr 3003) przewiduje przeniesienie tej kompetencji na Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
  • Gdzie jest oficjalny wykaz? — W BIP MSWiA – lista osób i podmiotów objętych sankcjami oraz w wykazie decyzji ministra.
  • Jakie są skutki wpisu? — Skutki zależą od decyzji: zamrożenie środków i zakaz ich udostępniania, wykluczenie z zamówień publicznych lub wpis do wykazu cudzoziemców niepożądanych (art. 1 ustawy) – w zakresie wskazanym w decyzji o wpisie. W praktyce wpis często prowadzi też do utraty relacji bankowych.
  • Dlaczego jedna lista nie wystarczy? — Obok listy MSWiA funkcjonują listy UE, ONZ, OFAC (USA), UK Sanctions List (Wielka Brytania) oraz listy stosowane przez GIIF na podstawie art. 118 ustawy AML. Rzetelny screening wymaga sprawdzenia kilku źródeł jednocześnie.

Sprawdź kontrahenta na listach sankcyjnych

Nie sprawdzaj tylko jednej listy. SystemAML weryfikuje kontrahenta na listach MSWiA, UE, ONZ, OFAC i UK Sanctions List, a wynik zapisuje w historii sprawdzeń. Dzięki temu masz nie tylko odpowiedź, czy kontrahent widnieje na liście, ale też dowód dochowania należytej staranności.

Trzy ścieżki — w zależności od potrzeb:

  1. Sprawdzam pojedynczego kontrahenta — wpisz nazwę, NIP albo nazwisko w wyszukiwarce list sankcyjnych i pobierz raport PDF.
  2. Mam bazę klientów do cyklicznego monitoringu — SystemAML umożliwia masową weryfikację bazy kontrahentów z automatyczną aktualizacją źródeł sankcyjnych i powiadomieniami o zmianach.
  3. Chcę API do mojego systemu — dokumentacja API pozwala zintegrować screening sankcyjny z dowolnym systemem IT, ERP lub CRM.

Czym jest lista sankcyjna MSWiA?

Lista sankcyjna MSWiA to oficjalny wykaz osób fizycznych i podmiotów objętych krajowymi środkami ograniczającymi, prowadzony przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji od 26 kwietnia 2022 roku. Podstawą prawną jest ustawa z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. 2022 poz. 835 ze zm.).

Lista obejmuje osoby i podmioty, wobec których Minister MSWiA wydał decyzję o zastosowaniu środków ograniczających ze względu na:

  • bezpośrednie lub pośrednie wspieranie agresji Rosji na Ukrainę,
  • poważne naruszenia praw człowieka,
  • represje wobec społeczeństwa obywatelskiego,
  • działalność zagrażającą demokracji lub praworządności w Rosji lub na Białorusi,
  • powiązania osobiste, organizacyjne, gospodarcze lub finansowe z powyższymi podmiotami.

Podstawa prawna: art. 3 ust. 2 ustawy z 13 kwietnia 2022 r.

Jak sprawdzić czy kontrahent jest na liście sankcyjnej MSWiA?

  1. Oficjalna strona MSWiA — Lista osób i podmiotów objętych sankcjami oraz wykaz decyzji ministra w BIP
  2. Wyszukiwarka SystemAML — systemaml.pl/wyszukiwarka-list-sankcyjnych/ przeszukuje jednocześnie listę MSWiA oraz listy UE, ONZ, OFAC i UK Sanctions List
  3. Systemy compliance — instytucje finansowe prowadzą bieżący monitoring klientów w oparciu o ocenę ryzyka

Nowelizacja z 9 stycznia 2025 r. rozszerzyła zakres środków sankcyjnych m.in. o:

  • Oświadczenie eksportera z danymi użytkownika końcowego — składane przy ryzyku obchodzenia sankcji; organ celny może żądać dodatkowych dowodów
  • Mechanizmy kontroli i konfiskaty towarów przy ryzyku obchodzenia sankcji UE
  • Procedurę zajęcia i przepadku towarów objętych zakazami
  • Nowe zadanie kontrolne GIIF – kontrola przestrzegania sankcji, o której mowa w art. 143c pkt 1 ustawy o KAS (art. 12 ust. 1a ustawy AML)
  • Zwiększone uprawnienia KAS do przeprowadzania kontroli celno-skarbowych

Aktualny stan listy

Stan na 28 października 2026 r.: 554 niewykreślone wpisy — 435 osób fizycznych i 119 podmiotów. Zestawienie nie obejmuje pozycji z wypełnioną datą wykreślenia. Ostatnia zmiana wykazana w historii publikacji strony MSWiA pochodzi z 26 maja 2026 r. Liczby odnoszą się do wykazu MSWiA, a nie do sumy wszystkich list sankcyjnych.

Lista sankcyjna MSWiA jest aktualizowana ad hoc. Przed podjęciem decyzji biznesowej należy każdorazowo sprawdzić aktualny wykaz oraz decyzje publikowane w BIP MSWiA — decyzje ministra w sprawie wpisu na listę sankcyjną. Ze względu na zmienność danych SystemAML automatyzuje sprawdzanie list sankcyjnych i zapisuje wynik w historii weryfikacji.

Oficjalnym źródłem krajowej listy sankcyjnej pozostaje BIP MSWiA. SystemAML nie zastępuje źródeł urzędowych, lecz automatyzuje ich sprawdzanie, łączy kilka list w jednym wyszukiwaniu i pozwala udokumentować wynik.

Procedura wpisu

  • Wszczęcie: z urzędu przez Ministra SWiA albo na wniosek m.in. Szefa ABW, CBA, GIIF, KNF, Prezesa NBP, Prokuratora Krajowego, Szefa KAS (art. 3 ust. 3)
  • Decyzja wydawana przez Ministra MSWiA
  • Zawiadomienie następuje przez udostępnienie decyzji w BIP MSWiA (art. 4 ust. 2 ustawy sankcyjnej)
  • Wykonalność natychmiastowa od dnia następującego po publikacji w BIP (art. 3 ust. 10 w zw. z art. 4 ust. 3)
  • Bieg terminu na skargę rozpoczyna się z dniem następującym po publikacji decyzji w BIP (art. 4 ust. 3)

Procedura odwołania

  • Środek odwoławczy: skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
  • Brak trybu odwołania do organu administracyjnego (art. 3 ust. 10 ustawy sankcyjnej)
  • Termin: 30 dni; bieg terminu rozpoczyna się z dniem następującym po publikacji decyzji w BIP MSWiA (art. 4 ust. 3 w zw. z art. 53 P.p.s.a.)
  • Wykonalność decyzji: skarga nie wstrzymuje automatycznie wykonania decyzji (art. 3 ust. 10 w zw. z art. 4 ust. 3); szczegóły zależą od konkretnego postępowania

Wyjątki i zwolnienia

  • Szef KAS rozpatruje wnioski o odstępstwa (zwolnienia) od środków wobec osób i podmiotów wpisanych na listę krajową, na zasadach rozporządzeń 765/2006 i 269/2014 (art. 5 ust. 1 ustawy sankcyjnej)
  • GIIF wydaje zezwolenie na wykorzystanie zamrożonych środków wobec osób z list z art. 118 ustawy AML (art. 127 ustawy AML)
  • Typowe przypadki zwolnień: transakcje humanitarne, płatności za podstawowe potrzeby (żywność, czynsz, leki), opłaty sądowe i prawnicze

Odrębną instytucją, niezwiązaną ze zwolnieniami z sankcji, jest wstrzymanie transakcji lub blokada rachunku przy podejrzeniu prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu: GIIF może żądać wstrzymania transakcji lub blokady rachunku na maks. 96 godzin (art. 86 ust. 5, art. 87 ustawy AML), a prokurator może postanowieniem przedłużyć blokadę do 6 miesięcy i dalej o kolejne 6 miesięcy (art. 86 ust. 9 i 11a).

Lista sankcyjna UE i GIIF - czym różnią się od polskiej listy?

Obok listy MSWiA funkcjonuje kilka innych reżimów sankcyjnych, z których każdy ma inny zakres, inny organ prowadzący i inną podstawę prawną. Rzetelny screening kontrahenta wymaga sprawdzenia kilku źródeł jednocześnie.

ListaOrgan prowadzącyZakresPodstawa prawna
Lista MSWiAMinister Spraw Wewnętrznych i AdministracjiKrajowe środki ograniczające — podmioty wspierające agresję na Ukrainę, naruszające prawa człowiekaUstawa z 13.04.2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 835 ze zm.)
Lista UERada Unii EuropejskiejZamrożenie aktywów, zakaz podróży, embargo — wobec osób i podmiotów z różnych reżimów sankcyjnychRozporządzenia Rady UE (m.in. 269/2014, 833/2014)
Lista ONZRada Bezpieczeństwa ONZGlobalne sankcje — terroryzm, proliferacja broni, konflikty zbrojneRezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ
OFAC (SDN List)Departament Skarbu USASankcje amerykańskie — obejmują też podmioty spoza USA, które dokonują transakcji w dolarachAmerykańskie prawo federalne (IEEPA, Executive Orders)
UK Sanctions ListForeign, Commonwealth & Development Office (FCDO)Wykaz brytyjskich oznaczeń sankcyjnych; zakres środków zależy od wpisu i właściwych przepisówUK Sanctions and Anti-Money Laundering Act 2018 oraz właściwe regulacje wykonawcze
Listy GIIF (art. 118 AML)Generalny Inspektor Informacji FinansowejListy osób i podmiotów na podstawie art. 118 ustawy AML, w tym listy ONZ i lista prowadzona na podstawie decyzji GIIFUstawa AML z 1.03.2018 r. (art. 118)

Dlaczego to ważne? Podmiot może figurować na liście UE, ale nie na liście MSWiA — i odwrotnie. Sprawdzenie wyłącznie jednego źródła nie daje pełnego obrazu ryzyka sankcyjnego. Automatyczne narzędzia, takie jak wyszukiwarka SystemAML, wspierają sprawdzanie kilku źródeł jednocześnie.

Od 28 stycznia 2026 r. aktualnym źródłem brytyjskich oznaczeń sankcyjnych jest UK Sanctions List, publikowana przez FCDO. Dawna lista skonsolidowana OFSI/HM Treasury nie jest już aktualizowana. Informacja o zmianie źródła.

Lista sankcyjna UE

Unijne sankcje obowiązują niezależnie od wpisu na listę MSWiA. W przypadku Rosji rozporządzenie (UE) nr 269/2014 dotyczy m.in. zamrożenia aktywów osób i podmiotów z załącznika I, a rozporządzenie (UE) nr 833/2014 ustanawia ograniczenia sektorowe, handlowe i usługowe. Brak trafienia na liście osób nie przesądza więc o dopuszczalności transakcji.

Listy GIIF - art. 118 ustawy AML

Art. 118 obejmuje listy związane z określonymi rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz listę prowadzoną na podstawie decyzji GIIF. Dotyczą one szczególnych środków ograniczających związanych z terroryzmem. Instytucja obowiązana stosuje wobec wskazanych osób i podmiotów zamrożenie i zakaz udostępniania wartości majątkowych zgodnie z art. 117–119. Źródła publikuje GIIF na gov.pl.

Towary objęte sankcjami

Zakazy eksportu do Rosji i Białorusi obejmują m.in. wybrane towary podwójnego zastosowania, technologie i towary przemysłowe; ograniczenia importu dotyczą m.in. określonych surowców i produktów. Zakres zależy od kodu CN, kierunku dostawy i wyjątków przewidzianych w przepisach. Przed wysyłką sprawdź aktualne załączniki do rozporządzeń 833/2014 i 765/2006 oraz bazę TARIC Komisji Europejskiej.

Kraje objęte sankcjami

Reżimy sankcyjne UE lub ONZ dotyczą m.in. Rosji, Białorusi, Iranu, Korei Północnej, Mjanmy, Syrii, Libii i Somalii. Nie oznacza to jednak jednolitego zakazu handlu z każdym z tych państw: środki mogą dotyczyć konkretnych osób, towarów lub usług. Zakres sprawdzisz w unijnej mapie sankcji. Oddzielnie sprawdź kraje wysokiego ryzyka AML, ponieważ są to różne wykazy.

Kto powinien sprawdzać kontrahentów?

Instytucje obowiązane (wymóg prawny)

Instytucje obowiązane w rozumieniu ustawy AML muszą weryfikować klientów i kontrahentów przy nawiązywaniu relacji oraz monitorować ich w trakcie współpracy zgodnie z oceną ryzyka:

Sektor bankowy i finansowy

  • Banki krajowe, oddziały banków zagranicznych (art. 2 ust. 1 pkt 1)
  • SKOK-i (art. 2 ust. 1 pkt 2)
  • Instytucje płatnicze (art. 2 ust. 1 pkt 3)
  • Kantory (art. 2 ust. 1 pkt 11)
  • Zakłady ubezpieczeń (art. 2 ust. 1 pkt 8), pośrednicy ubezpieczeniowi w zakresie działu I (art. 2 ust. 1 pkt 9)

Usługi prawne i doradcze

  • Notariusze (art. 2 ust. 1 pkt 13 i 13a)
  • Adwokaci, radcowie prawni, doradcy podatkowi (art. 2 ust. 1 pkt 14–15)
  • Biura rachunkowe (art. 2 ust. 1 pkt 15a i 17)

Pozostałe sektory

  • Pośrednicy w obrocie nieruchomościami (art. 2 ust. 1 pkt 18)
  • Przedsiębiorcy przyjmujący lub dokonujący płatności gotówką za towary o wartości co najmniej 10 000 euro (art. 2 ust. 1 pkt 23)
  • Handel dziełami sztuki, przedmiotami kolekcjonerskimi i antykami – transakcje o wartości co najmniej 10 000 euro (art. 2 ust. 1 pkt 24a)

Instytucje obowiązane powinny weryfikować klientów i kontrahentów przy nawiązywaniu relacji oraz monitorować ich w trakcie współpracy zgodnie z oceną ryzyka. Codzienny lub automatyczny monitoring jest praktycznym rozwiązaniem dla podmiotów z większą bazą klientów, ekspozycją międzynarodową albo podwyższonym ryzykiem sankcyjnym.

Zamawiający publiczni (obowiązek od 2022 r.)

Art. 7 ustawy sankcyjnej nakazuje zamawiającym wykluczyć wykonawcę wymienionego w wykazach rozporządzeń 765/2006 i 269/2014 lub wpisanego na listę MSWiA z rozstrzygnięciem o wykluczeniu z zamówień, a także wykonawcę, którego beneficjent rzeczywisty lub jednostka dominująca figuruje na tych listach. W praktyce zamawiający muszą to sprawdzić przed wyborem oferty.

Eksporterzy i importerzy

Firmy prowadzące handel z krajami objętymi sankcjami (Rosja, Białoruś, Iran, Korea Północna) lub handlujące towarami podwójnego zastosowania powinny weryfikować kontrahentów ze względu na ryzyko kontroli KAS i celnych.

Firmy logistyczne i transportowe

Ryzyko tranzytu towarów objętych sankcjami wymaga weryfikacji nadawców, odbiorców i pośredników w łańcuchu dostaw.

Firmy z dużą bazą kontrahentów

Podmioty obsługujące setki lub tysiące kontrahentów — niezależnie od branży — zyskują na automatyzacji screeningu, szczególnie jeśli mają ekspozycję międzynarodową lub obsługują płatności transgraniczne. O połączeniu screeningu z danymi klienta i dokumentacją decyzji piszemy w artykule RegTech w Polsce.

Automatyczna weryfikacja → SystemAML przeszukuje listy MSWiA, UE, ONZ, OFAC i UK Sanctions List jednocześnie, bez konieczności ręcznego sprawdzania każdego źródła osobno.

Dłoń z długopisem sprawdza pozycje w zestawieniu - lista sankcyjna MSWiA

Jak udokumentować sprawdzenie kontrahenta?

Dokumentacja weryfikacji sankcyjnej to nie tylko wymóg formalny — to dowód dochowania należytej staranności w przypadku kontroli. Instytucje obowiązane dokumentują zastosowane środki bezpieczeństwa finansowego (art. 34 ust. 3 ustawy AML) i przechowują dokumentację przez 5 lat (art. 49); weryfikacja sankcyjna powinna być częścią tej dokumentacji.

Czego wymaga dokumentacja?

  • Data i godzina przeprowadzenia weryfikacji
  • Dane kontrahenta — nazwa, NIP, nazwisko, numer identyfikacyjny
  • Przeszukane listy — które źródła sankcyjne zostały sprawdzone
  • Wynik — czy kontrahent figuruje na którejś z list, czy nie
  • Decyzja — jakie działanie podjęto (nawiązanie relacji, odmowa, eskalacja)
  • Weryfikacja beneficjentów rzeczywistych i osób reprezentujących

Jak SystemAML to realizuje?

  • Raport PDF z wynikiem weryfikacji — do pobrania i archiwizacji
  • Historia wyszukiwań — każde sprawdzenie rejestrowane z datą, wynikiem i kontekstem
  • Masowa weryfikacja — import bazy kontrahentów z automatycznym screeningiem
  • API do integracji — automatyczne sprawdzanie kontrahentów z systemu ERP, CRM lub bankowości

Raportowanie do GIIF

  • Termin: niezwłocznie, nie później niż w ciągu 2 dni roboczych od zamrożenia lub nieudostępnienia wartości majątkowych (art. 119 ust. 2 ustawy AML – listy z art. 118); przy listach UE – niezwłocznie właściwemu organowi (art. 8 rozp. 269/2014, art. 5 rozp. 765/2006)
  • Forma: elektronicznie, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego GIIF
  • Podejrzenie prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu: dodatkowo zawiadomienie z art. 74 lub 86 ustawy AML

Zobacz także: Bieżące monitorowanie stosunków gospodarczych — szczegółowe informacje o obowiązkach monitorowania klientów i transakcji.

Co grozi za naruszenie sankcji?

Obowiązujące kary

  • Kara pieniężna — do 20 mln zł, nakładana przez naczelnika urzędu celno-skarbowego za niezamrożenie środków, ich udostępnienie, nieprzekazanie informacji lub udział w obchodzeniu sankcji (art. 6 ustawy sankcyjnej); naruszenie zakazów handlowych UE wymienionych w art. 15 ustawy sankcyjnej jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności nie krótszą niż 3 lata
  • Wykluczenie z zamówień publicznych — na mocy art. 7 ustawy sankcyjnej, wobec wykonawców z wykazów UE oraz wpisanych na listę MSWiA z rozstrzygnięciem o tym środku (także gdy na listach figuruje ich beneficjent rzeczywisty lub jednostka dominująca)
  • Zamrożenie aktywów — natychmiastowe po wpisie na listę: rachunki bankowe, inwestycje, nieruchomości
  • Ograniczenie obsługi bankowej — zakres zależy od sankcji; zamrożenie rachunku nie oznacza automatycznego obowiązku rozwiązania umowy. Dopuszczalność poszczególnych czynności trzeba ocenić według właściwych przepisów i odstępstw
  • Kontrole KAS i innych organów

Kryteria własności i kontroli oraz zasady obsługi zamrożonych rachunków omawia Ministerstwo Finansów w wyjaśnieniach dla banków. Status beneficjenta rzeczywistego według ustawy AML i objęcie majątku sankcjami wymagają odrębnej oceny.

Skutki wpisu - przykłady

Go Sport — sieć sklepów sportowych wpisana na listę MSWiA ze względu na powiązania kapitałowe z rosyjskimi inwestorami. Wpis skutkował zamrożeniem rachunków, zerwaniem umów przez dostawców i złożeniem wniosku o upadłość w 2022 r. (źródło)

Maga Foods — firma z branży spożywczej wpisana na listę z powodu powiązań z kapitałem rosyjskim. W okresie objęcia sankcjami straciła dostęp do usług bankowych i kontraktów B2B. Spółka została wykreślona z listy decyzją MSWiA z 10 sierpnia 2022 r. po zmianie struktury właścicielskiej. (komunikat MSWiA)

Kary w projekcie UC92

Projekt ustawy UC92 (druk sejmowy nr 3003) reguluje na nowo odpowiedzialność za naruszanie sankcji. Ostateczny zakres i wysokość kar będą znane dopiero po uchwaleniu ustawy – do tego czasu obowiązują kary z ustawy z 13 kwietnia 2022 r. opisane wyżej.

Projekt ustawy o środkach ograniczających (UC92, druk sejmowy nr 3003)

Projekt ustawy o środkach ograniczających (UC92) to projekt, którego ponowne konsultacje publiczne ogłoszono 18 grudnia 2025 r. Według karty projektu na stronie KPRM, projekt ma uporządkować system wdrażania środków ograniczających UE i ONZ, wdrożyć dyrektywę 2024/1226 oraz uregulować krajowe środki ograniczające, organy, kontrolę i odpowiedzialność. 6 sierpnia 2026 r. rząd skierował projekt do Sejmu (druk nr 3003). Ustawa nie została jeszcze uchwalona — jej zakres i terminy mogą ulec zmianie.

Stan prac w Sejmie (28 października 2026 r.): pierwsze czytanie odbyło się 3 września 2026 r. 21 października komisje przyjęły sprawozdanie (druk nr 3251), a 23 października, po drugim czytaniu, projekt skierowano ponownie do komisji w celu przedstawienia sprawozdania o zgłoszonych poprawkach. Ustawa nie została uchwalona przez Sejm i nie trafiła do Senatu. Przed wdrożeniem zmian proceduralnych sprawdź aktualny etap w przebiegu procesu legislacyjnego na stronie Sejmu.

Najważniejsze rozwiązania projektu UC92

Przeniesienie kompetencji na Szefa KAS

Projekt przewiduje przeniesienie prowadzenia krajowej listy sankcyjnej z MSWiA na Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W dotychczasowym systemie Szef KAS kierował wnioski o wpis do MSWiA, który podejmował ostateczną decyzję. Według raportu NIK od marca do września 2024 r. Szef KAS skierował 23 wnioski o wpis, na podstawie których Minister MSWiA wydał 14 decyzji. Projekt UC92 przewiduje, że Szef KAS uzyska autonomię zarówno w zakresie wpisów, jak i nakładania kar administracyjnych.

Stosowanie sankcji UE i ONZ

Rozporządzenia sankcyjne UE już są bezpośrednio stosowane w Polsce, zgodnie z art. 288 TFUE. Sankcje ONZ wykonuje się z uwzględnieniem właściwych regulacji unijnych i krajowych. Projekt UC92 ma uporządkować kompetencje organów, kontrolę i odpowiedzialność za naruszenia; nie należy przedstawiać go jako warunku rozpoczęcia stosowania sankcji wynikających z rozporządzeń UE.

Nowe kryterium FIMI

Projekt przewiduje nową przesłankę wpisu na listę sankcyjną związaną z FIMI (Foreign Information Manipulation and Interference) — obcą ingerencją i manipulacją informacjami wymierzoną w bezpieczeństwo narodowe. Dotyczy ona określonych działań osób i podmiotów; sama w sobie nie klasyfikuje całych branż jako sektorów wysokiego ryzyka AML.

Rola KAS, GIIF i MSWiA - obecny stan

OrganRola w systemie sankcyjnym
MSWiAProwadzi krajową listę sankcyjną, wydaje decyzje o wpisie/wykreśleniu, publikuje listę w BIP
Szef KASWykonuje zadania z rozporządzeń UE (art. 5 ustawy sankcyjnej), składa wnioski o wpis, prowadzi kontrole celno-skarbowe
GIIFZarządza listami na podstawie art. 118 ustawy AML, kontroluje przestrzeganie sankcji (art. 12 ust. 1a AML) i zgodność raportowania, żąda wstrzymania transakcji lub blokady rachunku na maks. 96 godzin (art. 86–87 AML), analizuje podejrzane transakcje

Jak się przygotować?

Niezależnie od ostatecznego kształtu ustawy UC92 warto uporządkować sposób stosowania obecnych przepisów. Poniższe działania są wskazówkami organizacyjnymi; dobór narzędzi zależy od skali działalności i ryzyka:

  1. Dobierz sposób weryfikacji kontrahentów — przy dużej bazie klientów automatyzacja może ułatwić reagowanie na zmiany; samo ręczne sprawdzanie nie jest ustawowo wykluczone
  2. Dokumentuj każdą weryfikację — historia sprawdzeń, raporty PDF, ślad decyzyjny
  3. Sprawdzaj więcej niż jedną listę — MSWiA to tylko jedno z kilku źródeł sankcyjnych
  4. Rozważ integrację API — automatyczny screening w systemie ERP/CRM może ograniczyć ryzyko przeoczenia, ale wymaga aktualnych danych i oceny wyników

SystemAML zapewnia automatyczną aktualizację źródeł sankcyjnych, masową weryfikację kontrahentów z pełną dokumentacją oraz API do integracji z systemami IT.

Najczęściej zadawane pytania

01

Kto może znaleźć się na liście sankcyjnej?

Na polskiej liście mogą znaleźć się osoby i podmioty spełniające przesłanki art. 3 ust. 2 ustawy z 13 kwietnia 2022 r., m.in. wspierające agresję Rosji na Ukrainę, określone represje lub naruszenia praw człowieka w Rosji i na Białorusi, a także osoby i podmioty z nimi powiązane. O wpisie i zakresie środków rozstrzyga decyzja ministra.

02

Co zrobić, gdy klient jest na liście sankcyjnej?

Najpierw potwierdź tożsamość klienta, aby wykluczyć przypadkową zbieżność nazw. Ustal podstawę i zakres sankcji, nie wykonuj zakazanych czynności i zastosuj wymagane zamrożenie lub zakaz udostępniania środków. Udokumentuj wynik i przekaż informację właściwemu organowi w wymaganym trybie; dla środków z art. 118 ustawy AML jest to GIIF, niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 2 dni roboczych.

03

Jak sprawdzić listę sankcyjną MSWiA?

Oficjalny wykaz znajduje się w BIP MSWiA. Aby sprawdzić kontrahenta na listach MSWiA, UE, ONZ, OFAC i UK Sanctions List jednocześnie, skorzystaj z wyszukiwarki SystemAML.

04

Czy wystarczy sprawdzić tylko listę MSWiA?

Nie. Obok listy MSWiA funkcjonują listy UE, ONZ, OFAC (USA), UK Sanctions List (Wielka Brytania) oraz listy prowadzone przez GIIF na podstawie art. 118 ustawy AML. Podmiot może figurować na liście UE, ale nie na liście MSWiA — i odwrotnie. Rzetelny screening wymaga sprawdzenia kilku źródeł.

05

Czy trzeba sprawdzać beneficjenta rzeczywistego?

Tak. Instytucje obowiązane muszą ustalać i weryfikować beneficjentów rzeczywistych klienta. Przy ocenie sankcji trzeba odrębnie zbadać własność, kontrolę i zakaz pośredniego udostępniania środków. Samo powiązanie kapitałowe lub osobowe nie przesądza automatycznie o objęciu podmiotu sankcjami.

06

Jak często sprawdzać kontrahentów na listach sankcyjnych?

Częstotliwość wynika z oceny ryzyka i polityki AML instytucji, nie z literalnego brzmienia art. 117 AML. Weryfikacja jest obowiązkowa przy nawiązywaniu relacji oraz w trakcie współpracy. Codzienny lub automatyczny monitoring jest praktycznym rozwiązaniem dla podmiotów z większą bazą klientów lub podwyższonym ryzykiem sankcyjnym.

07

Czy SystemAML zapisuje dowód sprawdzenia?

Tak. Każde sprawdzenie kontrahenta jest rejestrowane z datą, wynikiem i kontekstem. SystemAML umożliwia pobranie raportu PDF z wynikiem weryfikacji oraz przechowuje pełną historię wyszukiwań — to dowód dochowania należytej staranności na potrzeby kontroli.

08

Co to jest projekt UC92?

Projekt ustawy o środkach ograniczających (UC92) ma uporządkować kompetencje organów, krajowe środki ograniczające oraz odpowiedzialność za naruszenia sankcji; przewiduje m.in. przeniesienie prowadzenia krajowej listy na Szefa KAS. Rozporządzenia sankcyjne UE już są bezpośrednio stosowane. Konsultacje publiczne wznowiono w grudniu 2025 r., a 6 sierpnia 2026 r. projekt trafił do Sejmu (druk nr 3003). Nie jest jeszcze uchwalony, więc jego rozwiązania mogą ulec zmianie.

09

Kto musi weryfikować kontrahentów na listach sankcyjnych?

Obowiązek weryfikacji dotyczy przede wszystkim instytucji obowiązanych w rozumieniu ustawy AML (banki, kantory, instytucje płatnicze, notariusze, biura rachunkowe, pośrednicy nieruchomości i inni). Zamawiający publiczni muszą wykluczać wykonawców z wykazów UE i z listy MSWiA (z rozstrzygnięciem o wykluczeniu), także gdy figuruje na nich beneficjent rzeczywisty lub jednostka dominująca wykonawcy (art. 7 ustawy sankcyjnej). Weryfikacja jest zalecana także dla eksporterów, importerów, firm logistycznych i podmiotów z ekspozycją na kraje wysokiego ryzyka.

Sprawdź kontrahenta i pobierz raport PDF

SystemAML weryfikuje kontrahenta na listach MSWiA, UE, ONZ, OFAC i UK Sanctions List, a wynik zapisuje w historii sprawdzeń. Dzięki temu masz nie tylko odpowiedź, czy kontrahent widnieje na liście, ale też dowód dochowania należytej staranności do dokumentacji AML.

Sprawdź kontrahenta i pobierz raport PDF →

Masz bazę kontrahentów? Umów prezentację masowej weryfikacji →


Stan prawny i źródła: Opublikowano: 18 marca 2026 r. Ostatnia aktualizacja merytoryczna: 28 października 2026 r. (stan prac nad projektem UC92). Sprawdzono merytorycznie: Redakcja SystemAML.pl. Źródła: BIP MSWiA — lista osób i podmiotów objętych sankcjami, Ministerstwo Finansów / GIIF — listy art. 118 AML, karta projektu UC92 — KPRM, EU Consolidated Financial Sanctions List, akty prawa UE. Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Dowiedz się więcej na temat sankcji i szczególnych środków ograniczających