Jakie regulacje prawne musi spełniać lombard?
Prowadzisz lombard lub zamierzasz otworzyć działalność lombardową? Musisz dostosować się do nowych przepisów. Regulacje prawne dla lombardów wynikają z ustawy o konsumenckiej pożyczce lombardowej oraz nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
W skrócie: lombard musi jednocześnie spełnić wymogi działalności regulowanej oraz obowiązki AML właściwe dla instytucji obowiązanych.
Zmiany w ustawie o konsumenckiej pożyczce lombardowej
Od 7 stycznia 2024 roku wszyscy przedsiębiorcy prowadzący działalność lombardową mają obowiązek uzyskać wpis do specjalnego rejestru działalności lombardowej prowadzonego przez KNF na mocy ustawy o konsumenckiej pożyczce lombardowej. Ustawodawca przewidział wysokie kary za naruszenia przepisów. Możliwe będzie nałożenie grzywny sięgającej nawet 500 000 zł.
Najważniejsze informacje z tej zmiany to:
- działalność lombardowa stała się działalnością regulowaną;
- konieczny jest wpis do rejestru prowadzonego przez KNF;
- brak zgodności z wymogami może oznaczać bardzo wysokie sankcje.
Do kiedy należy uzyskać wpis w rejestrze lombardów?
Lombardy już istniejące na rynku mają czas na wdrożenie nowych regulacji. Takie podmioty będą mogły prowadzić działalność bez wpisu do 7 lipca 2024 roku.
Termin graniczny: po tej dacie dalsze prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu oznacza istotne ryzyko regulacyjne.
Jakie warunki trzeba spełniać aby uzyskać wpis do rejestru lombardów?
Najważniejsze warunki można podsumować w prostym zestawieniu:
| Obszar | Wymóg |
|---|---|
| Forma działalności | Spółka z o.o. albo spółka akcyjna |
| Kapitał zakładowy | Kapitał nie może pochodzić z kredytu, pożyczki ani nieudokumentowanych źródeł |
| Minimalny kapitał | Co najmniej 50 000 zł dla spółki z o.o. |
| Osoby zarządzające | Brak określonej przeszłości kryminalnej w zakresie przestępstw przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu i obrotowi pieniędzmi |
W praktyce oznacza to, że przed złożeniem wniosku o wpis trzeba uporządkować nie tylko formę prawną, ale również źródła finansowania i sytuację osób zarządzających.
Regulacje prawne w obszarze AML
W nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (ustawa AML) przedsiębiorcy prowadzący działalność lombardową zostali włączeni bezpośrednio do katalogu instytucji obowiązanych. Zmiana ta, wchodząca w życie także od 7 stycznia 2024 roku, zobowiązuje lombardy do stosowania procedur zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.
Co istotne, za brak przestrzegania ustawy AML można otrzymać duże kary pieniężne. Wiele podmiotów obowiązanych bagatelizuje zagrożenie lub w ogóle nie zdaje sobie sprawy z wymogów, jakie nakłada ustawodawca. Właściciele lombardów muszą być przygotowani na spełnianie obowiązków ustawy AML w sposób realny, a nie wyłącznie deklaratywny.
Najważniejsza zmiana: od 7 stycznia 2024 r. lombard nie tylko podlega wymogom branżowym, ale jednocześnie staje się podmiotem objętym pełnym reżimem AML.
Jakie obowiązki w zakresie AML ma lombard?
Najważniejsze obowiązki AML lombardu warto ułożyć w tabeli operacyjnej:
| Obowiązek | Co to oznacza w praktyce |
|---|---|
| Procedura AML i ocena ryzyka | Trzeba opracować procedurę AML oraz dokumentować ocenę ryzyka |
| Szkolenie pracowników | Osoby obsługujące klientów muszą znać podstawowe obowiązki AML |
| Osoba odpowiedzialna | Należy wyznaczyć osobę odpowiedzialną za stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego |
| Środki bezpieczeństwa finansowego | Trzeba stosować CDD wobec klientów |
| Ocena ryzyka transakcji | Każda istotna transakcja powinna być oceniona zgodnie z przyjętymi regułami |
| Monitoring relacji | Konieczne jest bieżące monitorowanie stosunków gospodarczych |
| Raportowanie do GIIF | Trzeba zgłaszać transakcje ponadprogowe i sytuacje wymagane ustawą |
| Ewidencja działań | Należy dokumentować wykonane czynności AML |
W praktyce lombard powinien zadbać co najmniej o cztery filary wdrożenia:
- procedurę i ocenę ryzyka,
- szkolenie pracowników,
- prawidłową obsługę klienta i transakcji,
- dokumentowanie działań i raportowanie.
Warto przygotować firmę na nowe obowiązki z wyprzedzeniem i przeszkolić pracowników jeszcze przed wejściem w pełne stosowanie nowych przepisów. Takie szkolenie pomaga spełnić jeden z kluczowych elementów wymogów ustawowych, ale samo w sobie nie zastępuje wdrożenia procedury i codziennej praktyki AML.
Wniosek praktyczny: lombard powinien traktować nowe regulacje jako dwa równoległe obszary do wdrożenia: formalną zgodność z ustawą lombardową oraz operacyjną zgodność z ustawą AML.