Przejdź do głównej treści

Jakie regulacje prawne musi spełniać lombard?

Data publikacji
Ostatnia aktualizacja
Czas czytania
2 min

W skrócie

Prowadzisz lombard lub zamierzasz otworzyć działalność lombardową? Musisz stosować przepisy obowiązujące od 7 stycznia 2024 r. …

Załóż darmowe konto
W tym artykule

Prowadzisz lombard lub zamierzasz otworzyć działalność lombardową? Musisz stosować przepisy obowiązujące od 7 stycznia 2024 r. Regulacje prawne dla lombardów wynikają z ustawy o konsumenckiej pożyczce lombardowej oraz nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

W skrócie: lombard musi jednocześnie spełnić wymogi działalności regulowanej oraz obowiązki AML właściwe dla instytucji obowiązanych.

Zmiany w ustawie o konsumenckiej pożyczce lombardowej

Od 7 stycznia 2024 roku wszyscy przedsiębiorcy prowadzący działalność lombardową mają obowiązek uzyskać wpis do specjalnego rejestru działalności lombardowej prowadzonego przez KNF na mocy ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o konsumenckiej pożyczce lombardowej (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1111). Ustawodawca przewidział wysokie kary za naruszenia przepisów. Za zawieranie umów konsumenckiej pożyczki lombardowej lub sprzedaż przedmiotu zabezpieczenia bez wpisu do rejestru grozi grzywna do 500 000 zł (art. 45 ustawy).

Najważniejsze informacje z tej zmiany to:

  • działalność lombardowa stała się działalnością regulowaną;
  • konieczny jest wpis do rejestru prowadzonego przez KNF;
  • brak zgodności z wymogami może oznaczać bardzo wysokie sankcje.

Do kiedy należy uzyskać wpis w rejestrze lombardów?

Od 7 stycznia 2024 r. działalność lombardowa wymaga wpisu do rejestru. Lombardy działające wcześniej mogły prowadzić działalność bez wpisu do 7 lipca 2024 roku, a jeżeli do tego dnia złożyły wniosek o wpis – do dnia prawomocnego rozpatrzenia wniosku (art. 57 ustawy o konsumenckiej pożyczce lombardowej).

Stan obecny: okres przejściowy minął. Zawieranie umów konsumenckiej pożyczki lombardowej lub sprzedaż przedmiotu zabezpieczenia bez wymaganego wpisu jest zagrożone grzywną do 500 000 zł (art. 45).

Jubilerka ocenia biżuterię przy stanowisku w salonie - regulacje AML dla lombardu

Jakie warunki trzeba spełniać aby uzyskać wpis do rejestru lombardów?

Najważniejsze warunki można podsumować w prostym zestawieniu:

ObszarWymóg
Forma działalnościSpółka z o.o. albo spółka akcyjna
Kapitał zakładowyPokrywany wyłącznie wkładem pieniężnym; środki nie mogą pochodzić z kredytu, pożyczki, emisji obligacji ani ze źródeł nieudokumentowanych (art. 35 ust. 5)
Minimalny kapitałCo najmniej 50 000 zł dla spółki z o.o.
Członkowie zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, likwidatorzy i prokurenciNie mogą być prawomocnie skazani za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi ani za przestępstwo skarbowe (art. 36)

W praktyce oznacza to, że przed złożeniem wniosku o wpis trzeba uporządkować nie tylko formę prawną, ale również źródła finansowania i sytuację osób pełniących funkcje w spółce.

Regulacje prawne w obszarze AML

W nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (ustawa AML) przedsiębiorcy prowadzący działalność lombardową zostali włączeni bezpośrednio do katalogu instytucji obowiązanych. Zmiana ta, wchodząca w życie także od 7 stycznia 2024 roku, zobowiązuje lombardy do stosowania procedur zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Co istotne, za brak przestrzegania ustawy AML można otrzymać duże kary pieniężne. Wiele podmiotów obowiązanych bagatelizuje zagrożenie lub w ogóle nie zdaje sobie sprawy z wymogów, jakie nakłada ustawodawca. Właściciele lombardów muszą być przygotowani na spełnianie obowiązków ustawy AML w sposób realny, a nie wyłącznie deklaratywny.

Najważniejsza zmiana: od 7 stycznia 2024 r. lombard nie tylko podlega wymogom branżowym, ale jednocześnie staje się podmiotem objętym pełnym reżimem AML.

Jakie obowiązki w zakresie AML ma lombard?

Najważniejsze obowiązki AML lombardu warto ułożyć w tabeli operacyjnej:

ObowiązekCo to oznacza w praktyce
Procedura AML i ocena ryzykaTrzeba opracować procedurę AML oraz dokumentować ocenę ryzyka
Szkolenie pracownikówOsoby obsługujące klientów muszą znać podstawowe obowiązki AML
Osoby odpowiedzialneNależy wyznaczyć kadrę kierowniczą wyższego szczebla i członka zarządu odpowiedzialnych za wykonywanie obowiązków AML oraz pracownika na stanowisku kierowniczym odpowiedzialnego za zapewnienie zgodności z przepisami AML (art. 6–8 ustawy AML)
Środki bezpieczeństwa finansowegoTrzeba stosować CDD wobec klientów
Ocena ryzyka transakcjiKażda istotna transakcja powinna być oceniona zgodnie z przyjętymi regułami
Monitoring relacjiKonieczne jest bieżące monitorowanie stosunków gospodarczych
Raportowanie do GIIFTrzeba zgłaszać transakcje ponadprogowe i sytuacje wymagane ustawą
Ewidencja działańNależy dokumentować wykonane czynności AML

W praktyce lombard powinien zadbać co najmniej o cztery filary wdrożenia:

  1. procedurę i ocenę ryzyka,
  2. szkolenie pracowników,
  3. prawidłową obsługę klienta i transakcji,
  4. dokumentowanie działań i raportowanie.

Warto przeszkolić pracowników, zanim zaczną wykonywać czynności związane z obsługą klientów i obowiązkami AML. Takie szkolenie pomaga spełnić jeden z kluczowych elementów wymogów ustawowych, ale samo w sobie nie zastępuje wdrożenia procedury i codziennej praktyki AML.

Wniosek praktyczny: lombard powinien traktować nowe regulacje jako dwa równoległe obszary do wdrożenia: formalną zgodność z ustawą lombardową oraz operacyjną zgodność z ustawą AML.